សាវតា
កាលពីពេលថ្មីៗនេះ អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិបានធ្វើការសិក្សាស្រាវជាច្រើន ដើម្បីស្វែងយល់ពីផលប៉ះពាល់ដែលឱនភាពសេដ្ឋកិច្ច ជាសកលមានមកលើឧស្សាហកម្មកាត់ដេរកម្ពុជា។ គោលបំណងមច្បងនៃការសិក្សាទាំងនេះ គឺដើម្បីពង្រឹងការយល់ដឹងរបស់យើងទាំងអស់គ្នា អំពីផលប៉ះពាល់នៃឱនភាពនេះនៅកម្រិតបុគ្គល សហគ្រាស និងវិស័យ ពិនិត្យលើវិធានការឆ្លើយតបដែលបានយកប្រើប្រាស់ និងជួយដល់ការតាក់តែង និងការអនុវត្តគោលនយោបាយ ក៏ដូចជាអន្តរាគមន៍ជាក់ស្តែងនានា សំដៅគាំទ្រដល់ការងើបឡើងវិញរបស់ឧស្សាហកម្ម និងដល់កម្មករ និយោជិតរបស់ឧស្សាហកម្មនេះ ទាំងអ្នកដែលកំពុងមានការងារធ្វើ និងអ្នកដែលបាត់បង់ការងារ ឲ្យពួកគេទទួលបានការងារសមរម្យ ដោយផលិតភាព និងទទួលបានការកាពារពីសង្គម ។
លទ្ធផលសង្ខេបនៃការស្រាវជ្រាវនេះ បង្ហាញពីលទ្ធផលរកឃើញនៃការសិក្សាបន្ថែមតូចមួយ ដែលពិនិត្យលើស្ថានភាពដ៏លំបាករបស់កម្មការិនីមួយក្រុម ដែលតែងត្រូវបានគេលើកមកនិយាយច្រើន ប៉ុន្តែត្រូវបានគេយល់ដឹងតិចតួច ពោលគឺកម្មការិនី ដែលបានចាកចេញពីការងារក្នុងរោងចក្រក្នុងពេលមានវិបត្តិកើតឡើង ហើយបានមកចាប់ផ្តើមធ្វើការងារជាអ្នកប្រើសេវាកម្មផ្លូវភេទ ដោយប្រយោល នៅក្នុងវិស័យកម្សាន្តសម្បាយ។ ការសិក្សានេះផ្តោតសំខាន់លើភាពងាយរងគ្រោះរបស់កម្មករ និយោជិត ដោយសារមេរោគអេដស៍ ជំងឺអេដស៍ដែលជាបញ្ហាដ៏សំខាន់បំផុតមួយ ក្នុងចំណោមបញ្ហានានាដែលកើតឡើងនៅកន្លែងធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ |
 |
សេចក្តីពិពណ៌នានៅក្នុងការសិក្សានេះ បង្ហាញពីស្ថានភាព ដែលគេតែងចង់ដឹងចង់ឮ អំពីកម្មការិនីមួយក្រុម ដែលតែងតែទទួលរងការប្រកាន់គំនិតជាអវិជ្ជមាន។ ការប្រកាន់គំនិតបែបនេះមិនត្រឹមតែធ្វើឲ្យកម្មការិនីទាំងនេះអាប់ឱនកិត្តិយសក្នុងនាមជាមនុស្សដុចគេដូចឯងប៉ុណ្ណោះទេ វាថែមទាំងប៉ះពាល់ដល់លទ្ធភាពរបស់ពួកគេក្នុងការទាមសិទ្ធិមនុស្ស និងអត្ថប្រយោជន៌ជាមូលដ្ឋាននានា ដែលពួកគេគួរទទួលបានបានថែមទៀតផងលើសពីនេះ វាបានរុញច្រានពួកគេឲ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងស្ថានភាពកាន់លំបាកថែមទៀត ធ្វើឲ្យពួកគេមិនអាចទទួលបានសេវាសុខភាពរបស់កម្មារិនីទាំងនេះ ដើម្បីឲ្យយើងអាចផ្តល់ឲ្យពួកគេនូវជំនួយជាក់ស្តែងសម្រាប់ជួយកាត់បន្ថយភាពងាយរងគ្រោះដោយសារមេរោគអេដស៍ ដែលពួកគេកំពុងជួបប្រទះ ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើង ដោយទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឈន៍របស់ប្រទេសអូស្រ្តាលី មានឈ្មោះថា Union Aid Abroad - APHEDA ដែលជាទីភ្នាក់ងារមានបទពិសោធន៍ធ្វើការងារជាច្រើន ជាមួយអ្នកបម្រើសេវាកម្មផ្លូវភេទដោយផ្ទាល់ និងដោយប្រយោល នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា (២៥ឆ្នាំ) អ្នកចូលរួមនៅក្នុងការសិក្សានេះ ត្រូវបានកំណត់ដោយទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍ស្រ្តីកម្ពុជា ជាអង្គក្រៅរដ្ឋាភិបាលក្នុងស្រុកមួយ ដែលធ្វើការងារជុំវិញបញ្ហាជាច្រើន ដើម្បីលើកកម្ពស់សិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមរបស់ស្រ្តី។ |
 |
វិធីសាស្រ្តៈ
ការសម្ភាសបែបគុណវិស័យ ត្រូវបានធ្វើឡើងជាមួយអតីតកម្មការិនីរោងចក្រចំនួន ១៦នាក់ ដែលត្រូវបានគេបញ្ឈប់ពីការងារ ក្នុងកំឡុងពេលមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ហើយដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងធ្វើការងារនៅក្នុងវិស័យកម្សាន្តសប្បាយ និងផ្តល់សេវាភ្លូវភេទក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ។
បន្ទាប់ពីការសម្ភាសនេះ ការសិក្សាក្រុមគោលដៅចំនួនពីរ ក្នុងមួយក្រុមមានស្រ្តី ៨នាក់ ត្រូវបានធ្វើឡើង ដើម្បីបញ្ជាក់ និងស្វែងយល់បន្ថែមទៀតលើព័ត៌មាន ដែលប្រមូលបានក្នុងការសម្ភាស បន្ទាប់មកព័ត៌មានស៊ីជម្រៅ ដែលទទួលបាន ត្រូវបានយកមកសំយោគចេញជាករណីសិក្សាខ្លីៗ ផ្តោតលើប្រធានបទដូចខាងក្រោម៖
១- ជីវភាពរស់នៅកាលនៅវ័យកុមារ
២- បទពិសោធន៍ក្នុងវិស័យកាត់ដេរ
៣- បទពិសោធន៍ក្នុងវិស័យកម្សាន្តសប្បាយ
៤- បទពិសោធន៍ធ្វើការងារជាអ្នកបម្រើសេវាកម្មផ្លូវភេទ ដោយប្រយោល
៥- ការផ្លាស់ប្តូរជីវភាពរស់នៅ នៅពេលប្តូរពីមុខរបរមួយទៅមុខរបរមួយទៀត និងផលប៉ះពាល់គួរឲ្យកត់សម្គាល់ដោយសារវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច
៦- ការប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យជាមួយអតិថិជន និងអ្នកមិនមែនជាអតិថិជន។
លក្ខណៈទូទៅ៖ កម្មការិនីដែលត្រូវបានសង្កេត
១- កម្មការ និយោជិតទាំងអស់មានអាយុពី១៧ ទៅ៣៨ឆ្នាំ ដោយអាយុមធ្យមគឺ ២៥ឆ្នាំ
២- ពួកគេភាគច្រើនមកមពីគ្រួសារក្រីក្រ រស់នៅតាមជនបទ និងពាក់កណ្តាលជនបទ ដោយឪពុកម្តាយ ជាអ្នកប្រកបរបរបង្កបង្កើនផល ឬជាអ្នកលក់ដូរបន្តិចបន្តួច ។ ពួកគេភាគច្រើនមកពីគ្រួសារដែល
មានកូនលើសពី៥នាក់
៣- ស្រ្តីភាគច្រើនចាប់ផ្តើមធ្វើការងារតាំងពីអាយុទើបជាង ១០ឆ្នាំ ជាអ្នកលកដូរតាមផ្លូវ អ្នកបម្រើការងារតាមផ្ទះ និងជួញរបររកស៊ីរបស់គ្រួសារ ។
ការពីភាក្សាក្រុមគោលដៅសរុបចំនួន៦ ត្រូវបានធ្វើឡើង -៤មុន និង២ ក្រោយការសម្ភាសស៊ីជម្រៅ ការពីភាក្សាក្រុមគោលដៅនិមួយៗ ដែលធ្វើឡើងក្រោយការសម្ភាសចូលរួមដោយស្រ្តីចំនួន៨នាក់ មកពីក្រុមដៅប៉ុន្តែមិនមានការចូលរួមពីអ្នកដែលបានចូលរួមក្នុងការពិភាក្សាក្រុមគោលដៅមុនៗ ឬក្នុងការសម្ភាសស៊ីជម្រៅឡើយ ។
- ស្រ្តីភាគច្រើនរៀនចប់ត្រឹមថ្នាក់ទី១ ដល់ថ្នាក់ទី៧ ដោយកម្រិតអប់រំជាមធ្យមត្រឹមថ្នាក់ទី៤ ។ មូលហេតុចំបងបំផុតដែលធ្វើឲ្យពួកគេឆាប់ឈប់រៀនគឺ (ក)ភាពក្រីក្រ និង(ខ)ជំនឿវប្បធម៌(ដែលថាស្រ្តីគួរ
នៅធ្វើការងារផ្ទះវិញប្រសើរជាង)
- អ្នកឆ្លើយតបប្រមាណពាក់កណ្តាលបានរៀបការ នៅពេលពួកមានអាយុជិត២០ ឬជាង២០ឆ្នាំ ប៉ុន្តែភាគច្រើនក្រោយមកបានលែងលះគ្នាវិញ
- ស្រ្តីមួយភាគបួនមានកូនរួចហើយ កូនភាគច្រើនកំពុងត្រូវបានសាច់ញាតិជួយមើលថែ ហើយស្រ្តីទាំងនេះ ជាអ្នកជួយឧបត្ថម្ភថិវកា
- ស្រ្តីស្ទើរតែទាំងអស់ ដែលបានសាកសួរ ឆ្លើយថា ពួកគេឈប់ធ្វើការងារពីរោងចក្រ ដោយសារតែវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចជាសកល បើទោះបីជាមិនអាចធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់ថា តើមូលហេតុនេះពិត ឬមិនពិតក៏ដោយ។
ស្រ្តីម្នាក់លាលែងពីការងារក្នុងរោងចក្រ មុនពេលដែលវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុកើតឡើង ហើយម្នាក់ទៀតត្រូវបានបណ្តេញចេញ ដោយសារតែធ្វើការងារមិនបានល្អ។
- ក្នុងចំណោមស្រ្តីផ្សេងទៀត មានពាក់កណ្តាលត្រូវបានបញ្ឈប់ពីការងារ ដោយសារតែរោងចក្របិទទ្ធារ។ ពាក់កណ្តាលទៀតត្រូវបានគេបញ្ចប់កិច្ចសន្យាមុនពេលបិទរោងចក្រ ដោយសារតែពួកគេតវ៉ារឿងប្រាក់ឈ្នួល ដែលអាច ឬមិនអាចមានការពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច។
លទ្ធផលរកឃើញសំខាន់ៗ
ភាពងាយរងគ្រោះពាក់ព័ន្ធនឹងមេរោកអេដស៍
ភាពងាយរងគ្រោះពាក់ព័ន្ធនឹងមេរោគអេដស៍របស់អ្នកបម្រើការងារក្នុងវិស័យកម្សាន្តសប្បាយ មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទជាមួយនឹងលក្ខខ័ណ្ឌការងារជាផ្លូវការរបស់ពួកគេ។ ភាពងាយរងគ្រោះជា
ច្រើនកើតឡើងដោយសារបញ្ហារចនាសម្ព័ន្ធ និងបញ្ហាគោលនយោបាយ ហើយការកែលម្អលក្ខខ័ណ្ឌការងារជារួម នឹងអាចកាត់បន្ថយភាពងាយរងគ្រោះ ដោយសារមេរោគអេដស៍របស់ពួកគេបាន។
-អំពើហិង្សា និងការរំលោភបំពាននៅកន្លែងធ្វើការ
អ្នកបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយទាំងអស់សុទ្ធតែធ្លាប់ជួបប្រទះការរំលោភបំពាននៅកន្លែងធ្វើការ ក្នុងទម្រង់មួយចំនួន ចាប់ពីការបំពារបំពានជាពាក្យសម្តី រហូតដល់ការបៀតបៀនលើរូបរាងកាយ និងផ្លូវភេទក្នុងទម្រង់ធ្ងន់ធ្ងរ ។ ប៉ុន្តែករណីរំលោភបំពានភាគច្រើនកើតឡើង នៅកន្លែងធ្វើការជាផ្លូវការរបស់ពួកគេ ជាជាងនៅក្នុងបរិបទ នៃការងារបម្រើសេវាផ្លូវភេទរបស់ពួកគេ (ស្រ្តីម្នាក់ដែលបានសម្ភាសធ្លាប់ត្រូវបានប្អូនប្រុសរបស់ថៅកែរបស់នាងចាប់រំលោភនៅកន្លែងធ្វើការរបស់នាង) ។
- កង្វះជំនាញដើម្បីចរចាអំពីសុវត្ថិភាព
អ្នកបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយថ្មីៗជាច្រើននាក់ ដែលទើបចូលមកធ្វើការងារក្នុងវិស័យនេះ ក្នុងពេលមានឱនភាពសេដ្ឋកិច្ច មិនមានបទពិសោធន៍ក្នុងការចរចារដោះខ្លួនពីការស្នើសុំរួមភេទដែលពួកគេមិនចង់ពីសំណាក់អតិថិជន និងបុគ្គលិកជាបុរស ឬអតិជនដែលស្រវឹងដែលគ្មានហេតុផល ឬដែលតែងចង់រំលោភបំពាននោះទ។
- សម្ពាធមិនប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យជាមួយអតិថិជន
ជាមួយនឹងប៉ាន់គំរូ ដែលមានកម្រិតបែបនេះ ការប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យជាមួយភ្លៀវហាក់បីដូចជាមានកម្រិតខ្ពស់ នៅក្នុងចំណោមអ្នកបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយ ដែលបម្រើសេវាផ្លូវភេទ ប៉ុន្តែដោយសារតែភ្ញៀវហ៊ានចំណាយលុយ ដើម្បីរួមភេទដោយមិនប្រើស្រោមអនាម័យ និងដោយសារតែឱនភាពសេដ្ឋកិច្ច ស្រ្តីអាចស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមួយ ដែលធ្វើឲ្យពួកគេមានការពិបាក ក្នុងការចរចាឲ្យមានការប្រើប្រាស់
ស្រោមអនាម័យ។
- ការប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យកម្រិតទាបជាមួយដៃគូដែលមិនមែនជាភ្លៀវ
ស្រ្តីស្ទើរតែទាំងអស់ ដែលបានសម្ភាស សុទ្ធតែបានរាយការណ៍ថា បានរួមភេទ ដោយមិនប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យជាមួយនឹងដៃគូ មិនមែនជាភ្ញៀវ ដូចជាប្តី និងសង្សាររបស់ពួកគេជាដើម ។ ពួកក៏បាន
រាយការណ៍ថា បានរួមភេទ ដោយមិនប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យជាបុរស ដែលពួកគេមិនចាត់ទុកថាជាភ្ញៀវ ប៉ុន្តែជាអ្នកផ្តល់អំណោយជាទៀងទាត់ ប្រាក់កាស និងការឧបត្ថម្ភក្នុងទម្រង់ដទៃទៀតមកឲ្យពួកគេ។
- ការបង្ខំឲ្យប្រើគ្រឿស្រវឹង
ការប្រើគ្រឿងស្រវឹងច្រើន គឺជាបញ្ហាចម្បងមួយសម្រាប់អ្កបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។ ភ្ញៀវតែងរំពឹងថា អ្នកបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយគួរតែអាចអង្គុយ ផឹកគ្រឿងស្រវឹង និង
កំដរពួកគេ នៅពេលដែលពួកគេស្នើទៅកាន់ស្រ្តីទាំងនោះ។ អ្នកចូលរួមនៅក្នុងការពិភាក្សាក្រុមគោលដៅ នៅក្នុងហាងខារ៉ាអូខេមួយរាយការណ៍ថា ពួកគេផឹកស្រាបៀរពី ១០ ទៅ១២ កំប៉ុងក្នុងមួយយប់ៗ។ ស្រ្តីពីរនាក់
ដែលបានសម្ភាសត្រូវបានគេបង្ខំឲ្យផឹករហូតដល់បាត់បង់ស្មារតី។ |
| |
ការបម្រើសេវាកម្មផ្លូវភេទរកចំណូលបន្ថែមពីលើការងារបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយ
- ស្រ្តីដែលត្រូវបានសម្ភាស បានចាប់ផ្តើមរកចំណូលបន្ថែម តាមរយៈការបម្រើសេវាកម្មផ្លូវភេទក្រៅផ្លូវការ បន្ទាប់ពីពួកគេបានទទួលរងការរំលោភបំពានពាក់ព័ន្ធ នឹងការងារជាច្រើនលើកច្រើនសារ នៅក្នុងជីវិតរបស់ពួកគេ ចាប់ផ្តើមពីការបង្ខិតបង្ខំឲ្យធ្វើការងារនៅពេលដែលពួកគេ នៅវ័យកុមារនៅឡើយ, ការរំលោភបំពាន នៅពេលដែលពួកគេធ្វើការងារតាមផ្ទះ, ការធ្វើបាប នៅពេលធ្វើការងារក្នុងរោងចក្រ , ការ
បន្ទោសបង្អាប់ដោយអ្នកគ្រប់គ្រង និងអតិថិជន នៅពេលដែលពួកគេធ្វើការ ជាអ្នកបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយ។
- ចំពោះអ្នកបម្រើសេវាកម្មទាំងអស់ដែលត្រូវបានសម្ភាសបានឲ្យដឹងថា ការសម្រេចចិត្តរកចំណូលបន្ថែមជាមួយនឹងការបម្រើសេវាផ្លូវភេទជាមួយភ្ញៀវ គឺដោយសារតែតម្រូវការហិរញ្ញវត្ថុ ដូចជា តម្រូវការ
ចំណូលបន្ថែម ដើម្បីរ៉ាប់រងការចំណាយលើការស្នាក់នៅអាហារ និងការ ផ្ញើប្រាក់ទៅផ្ទះ។ ពួកគេភាគច្រើនធ្វើការសម្រេចចិត្តបែបនេះដោយខ្លួនឯង ហើយមានតែមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះ ដែលត្រូវបានបញ្ចុះបញ្ចូល
ដោយអ្នកដទៃ ។
- ឱនភាពសេដ្ឋកិច្ចបច្ចុប្បន្ន រួមផ្សំជាមួយនឹងការជួយផ្លាស់ប្តូរផ្សេងៗនៅក្នុងច្បាប់ជាតិ បានធ្វើឡើងឲ្យស្រ្តីវិយក្មេងជាច្រើនពាន់នាក់ ចូលមកក្នុងវិស័យកម្សាន្តសប្បាយ ដែលការបម្រើសេវាកម្មផ្លូវភេទ(ដោយលាក់កំបាំង) កំពុងជំនួសការបម្រើសេវាផ្លូវភេទជាផ្លូវការនៅតាមផ្ទះបន។
- នៅពេលដែលស្រ្តីចូលបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយ និងសេវាផ្លូវភេទដោយប្រយោល ពួកគេមិនត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយកម្មវិធីប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យ ១០០% ដែលធ្លាប់ទទួលបានជោគជ័យ។ លើសពីនេះទៅទៀង ដោយសារតែនគរបាលចាត់ទុកការដាក់ស្រោមអនាម័យតាមខ្លួន ថាជាការបង្ហាញពីការបម្រើសេវាផ្លូវភេទដោយខុសច្បាប់ នេះជាកត្តារារាំងមិនឲ្យមានការបន្តផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន អំពីមេរោគអេដស៍ជំងឺអេដស៍ ដល់អ្នកបម្រើសេវាផ្លូវភេទក្រៅផ្លូវការ នៅពេលដែលពួកគេកំពុងត្រូវការព័ត៌មានបំផុត។
- អ្នកបម្រើសេវាមួយចំនួន ជាពិសេស អ្នកម៉ាស្សា និងអ្នករត់តុ ទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលយ៉ាងទាបពីការងាររបស់ពួកគេ ដែលធ្វើឲ្យការបម្រើសេវាផ្លូវភេទក្លាយជាយុទ្ធសាស្រ្តមួយ ដើម្បីឲ្យពួកគេអាចបំពេញតម្រូវការរបស់ពួកគេបាន។
- ជាធម្មតា ការចរចាអំពីការរួមភេទជាមួយភ្ញៀវ ធ្វើឡើងដោយផ្ទាល់នៅកន្លែងធ្វើការ រវាងស្រ្តីបម្រើសេវា និងភ្ញៀវ ។ នៅពេលមានការព្រមព្រៀងគ្នាលើការរួមភេទរួចហើយ ស្រ្តីផ្សព្វផ្សាយស្រាបៀរស្រ្តីរត់តុ និងស្ត្រីអង្គុយកំដរភ្ញៀវ នឹងរៀបចំជួបជាមួយភ្ញៀវ នៅតាមផ្ទះសំណាក់ដែលនៅជិតនោះ បន្ទាប់ពីនាងចេញពីកន្លែងធ្វើការ ចំពោះស្រ្តីដែលធ្វើការងារនៅតាមហាងម៉ាស្សា និងហារខារ៉ាអូខេ នៅតាមហាងរបស់ពួកគេមានបន្ទប់តូចៗសម្រាប់ជួលប្រចាំម៉ោង។
- ទំនាក់ទំនងរបស់ស្រ្តីជាមួយផ្ទាះសំណាក់ ហាក់បីដូចជាមានសារៈសំខាន់ចំពោះសុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេ ។ អ្នកបម្រើសេវាមួយចំនួនពឹងផ្អែកលើសន្តិសុខនៅតាមផ្ទះសំណាក់ ដើម្បីការពារ និងផ្តល់ស្រោមអនាម័យដល់ពួកគេ ។
ការប្រៀបធៀបជីវិតក្នុងរោងចក្រជាមួយការងារបម្រើសេវាកម្មកម្សាន្តសប្បាយ និងការងារបម្រើសេវាផ្លូវភេទ៖
- អ្នកបម្រើសេវាស្ទើរតែទាំងអស់ ដែលបានសម្ភាសចង់ធ្វើការងារបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយជាជាងធ្វើការងារក្នុងរោងចក្រកាត់ដេរ ពួកគេភាគច្រើនគិតថា ជីវិតនៅក្នុងរោងចក្រពិបាកជាង បានប្រាក់ឈ្នូលតិច ធ្វើការងារច្រើនម៉ោង លក្ខខ័ណ្ឌការងារមិនល្អ (និងមិនធ្វើឲ្យពួកគេមានសុខភាពល្អ) ហើយអ្នកគ្រប់គ្រងត្រួតត្រាហួសហេតុពេក។
នេះគឺសំដៅលើការអនុវត្តច្បាប់ប្រឆាំងនឹងការជួញដូរមនុស្សបច្ចុប្បន្ន (អនុម័តនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៨) ដែលចាត់ទុកទង្វើពេស្សាចារ គឺជាបទល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌធ្វើឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងច្រើននៃរបៀបធ្វើអាជីវកម្មផ្លូវភេទ និងរបៀបរកសេវាផ្លូវភេទ និងរបៀបរកសេវាផ្លូវភេទ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា (ដូចជាចេញពីផ្ទះបនដែលឥលូវនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ខុសច្បាប់ទៅតាមកន្លែងបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយ ដូចជាហាងខារ៉ាអូខេ ហាងម៉ាស្សា និងបៀរហ្គាដិន ជាដើម )។ តួលេខបង្ហាញ ដែលទទួលបានពីទិន្នន័យ(រួមគ្នា) របស់NCHAD និង KHANA បង្ហាញពីការកើនឡើងនូវនិយោជិតក្នុងវិស័យកម្សាន្តសប្បាយចំនួន ១៤,១២៨នាក់
រវាងឆ្នាំ ២០០៨ និង២០០៩ (សូមមើលរបាយការណ៍ពេញទំព័រទី១៤ អំពីការបែងចែកទៅតាមប្រភេទគ្រឹះស្ថាន)។ គោលនយោបាយ ប្រើប្រាសស្រោមអនាម័យ ១០០% ត្រូវបានរៀបចំឡើងជាពិសេសសម្រាប់ផ្ទះ
បន ហើយត្រូវបានទុកថា ជាក្រមខ័ណ្ឌច្បាប់មួយ ដែលផ្តល់លទ្ធភាពឲ្យភ្នាក់ងារសុខភាពចុះផ្តល់សេវាដល់អ្នកបម្រើសេវាផ្លូវភេទ គោលនយោបាយនេះ មិនគ្របដណ្តប់លើគ្រឹះស្ថានមិនមែនផ្ទះបន (ដូចជា ហាងម៉ាស្សា បៀរហ្គាដិន និងហាងខារ៉ាអូខេ) ដែលជាកន្លែងបម្រើ ឬស្វែងរកសេវាផ្លូវភេទនោះឡើយ ។
- តាមរយៈការផ្តល់សេវាបម្រើផ្លូវភេទ បន្ថែមពីលើការងារបម្រើសេវកម្សាន្តសប្បាយ អ្នកបម្រើសេវាបាននិយាយថា ពួកគេអាចផ្គត់ផ្គង់ខ្លួនឯង និងឧបត្ថម្ភដល់គ្រួសាររបស់ពួកគេបានប្រសើរជាមុន។ ពួកគេក៏ឯកភាពផងដែរថា ការងារទាំងនេះមានចំនួនម៉ោងធ្វើការតិច ហើយផ្តល់ឲ្យពួកគេនូវសេរីភាពច្រើនជាងការងារក្នុងរោងចក្រ ។
-មានការយល់ឃើញផ្សេងៗគ្នាអំពីថាតើ ស្រ្តីបម្រើសេវាទាំងនេះគ្រោងបន្តធ្វើការងារបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយ និងការងារបម្រើសេវាផ្លូវភេទ នាពេលអនាគតដែរ ឬទេ ។ ប៉ុន្តែបើទោះបីការងារនេះមានការលំបាកក៏ដោយ ក៏ពួកគេភាគច្រើននិយាយថា ការងារទាំងនេះ ល្អជាងការងារក្នុងឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ ហើយពួកគេជាច្រើននាក់ថែមទាំងនិយាយផងដែរថា ពួកគេនឹងបដិសេធការងារក្នុងរោងចក្រចោល ប្រសិន
បើមានគេផ្តល់ការងារនេះឲ្យពួកគេធ្វើម្តងទៀង។
ករណីសិក្សា
ខាងក្រោមនេះ ជាឧទាហរណ៍ករណីសិក្សាចំនួន ៣ អំពីស្រ្តី ដែលត្រូវបានគេបញ្ឈប់ការងារវិស័យកាត់ដេរ ហើយដែលឥលូវនេះ កំពុងធ្វើការងារជាអ្នកបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយ និងជាអ្នកបម្រើសេវាផ្លូវភេទ ដោយប្រយោល នៅក្នុងក្រុងភ្នំពេញ ទម្រង់ពេញលេញនៃរឿងរ៉ាវទាំងនេះ និងរឿងរ៉ាវរបស់អ្នកបម្រើសេវាផ្សេងទៀង មាននៅក្នុងរបាយការណ៍ចុងក្រោយ (អាចរកបានពីគេហទំព័ររបស់រោងចក្រកាន់តែប្រសើរនៅកម្ពុជា)។
ផារី អាយុ២៦ឆ្នាំ មកពីខេត្តបាត់ដំបង
បន្ទាប់ពីធ្វើការងារឡើងចុះ នៅក្នុងវិស័យកាត់ដេរជិត ១០ឆ្នាំរួចមក ផារី បានបាត់បង់ការងារក្នុងរោងចក្ររបស់នាងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ឥលូវនេះ នាងកំពុងធ្វើការងារជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយស្រាបៀរនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ។ ដោយមានឱកាសតិចតួច និងការលំបាកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុកាន់តែមានច្រើនឡើងៗ (នាងមិនបានទទួលប្រាក់បំណាច់អ្វីទាំងអស់ពីរោងចក្ររបស់នាង នៅពេលរោងចក្រនោះបិទទ្ធារ) ដំបូង ផារី រកបានការងារធ្វើនៅក្នុងហាងខារ៉ាអូខេមួយ ហើយមិនយូរប៉ុន្មាននាងបានចាប់បម្រើសេវាផ្លូវភេទជាមួយភ្ញៀវ ដើម្បីរកចំណូលបន្ថែមពីលើការងារខារ៉ាអូខែនេះ ។ ការងារបន្ថែមនេះធ្វើឲ្យនាងអាចបង្កើនចំណូលលើសពីប្រាក់ខែគោល ៦០ដុល្លារក្នុងមួយខែរបស់នាង ហើយអាចរ៉ាប់រងចំណាយសម្រាប់ការព្យាបាលជំងឺរបស់ម្តាយនាង។ ប៉ុន្តែបីខែក្រោយមក ផារី បានលាឈប់ពីការងារនេះ ហើយចាប់ផ្តើមធ្វើការងារជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយស្រាបៀរ ពេលនេះនាងធ្វើការងារតិចម៉ោងជាងមុន ហើយបានប្រាក់ខែច្រើនជាងមុន (ប្រហែលជា ៧០ដុល្លារក្នុងមួយខែ) ប៉ុន្តែនាងនៅតែបម្រើសេវាផ្លូវភេទ ដើម្បីចំណូលបន្ថែម ។ ឥលូវនេះនាងមានភ្ញៀវ ៤ ទៅ ៥នាក់ក្នុងមួយខែ ដែលម្នាក់ៗត្រូវបង់ ៥០ដុល្លារពេលរួមភេទម្តង។ ដោយសារការមិនចូលចិត្តការងារកាត់ដេរ និងការងារខារ៉ាអូខេ ផារី និយាយថា នាងពេញចិត្តនឹងការងារបច្ចប្បន្នរបស់នាង ដោយសារតែវាធ្វើឲ្យនាងមានសេរីភាពច្រើនជាងមុន និងធ្វើការងារដោយគ្មានការបង្ខិតបង្ខំ ឬការត្រួតត្រាអ្វីឡើយ ។ នាងអនុវត្តការរួមភេទដោយសុវត្ថិភាពជាមួយភ្ញៀវរបស់នាង ហើយជឿថា នាងដឹងយ៉ាងច្បាស់អំពីមេរោគអេដស៍ និងជំងឺកាមរោគនេះ។
ទេវី អាយុ៣១ឆ្នាំ មកពីក្រុងភ្នំពេញ
ទេវី ក៏ធ្វើការងារជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយស្រាបៀរផងដែរ បន្ទាប់ពីរោងចក្រ ដែលនាងបានធ្វើការងាររយៈពេល ៤ឆ្នាំ បានបទិបទ្វារភ្លាមៗ គ្មានការរំពឹងទុកជាមុន។ បន្ទាប់ពីមានកូដកម្មជាច្រើនថ្ងៃរួចមក ទេវីនិងកម្មករកម្មការិនីផ្សេងទៀតបានទទួលប្រាក់បំណាច់ ៣០០ដុល្លារពីម្ចាស់រោងចក្រ ហើយប្រាក់នេះ បានជួយនាងរហូតដល់នាងរកបានការងារថ្មីធ្វើ នៅក្នុងភោជនីយដ្ឋានមួយ ប៉ុន្តែដោយសារនាងលក់ស្រាបៀរមិន
ដាច់សោះ នៅក្នុងខែទីមួយ ទេវីទទួលចំណូលបានតែពីប្រាក់ធីប និងការបម្រើសេវាផ្លូវភេទជាមួយភ្ញៀវតែប៉ុណ្ណោះ។
ឥលូវនេះ ទេវី រួមភេទជាមួយភ្ញៀវ ប្រហែលជា ២ដងក្នុងមួយខែ (តែងប្រើស្រោមអនាម័យ) ហើយទទួលបានប្រាក់ចន្លោះពី១០ ទៅ ១៥ដុល្លារក្នុងមួយដង។ ទេវី ចាត់ទុកខ្លួនឯងថា មានសំណាងដោយសារឥលូវនេះ នាងអាចផ្ញើរប្រាក់បាន ៣០ដុល្លារក្នុងមួយខែ ដើម្បីជួយឧបត្ថម្ភដល់ឪពុកម្តាយ និងប្អូនស្រីនាង។ ចាប់តាំងពីនាងចាកចេញពីរោងចក្រ នាងក៏ជឿផងដែរថា ជីវភាពរបស់នាងបានប្រសើរជាងមុន ហើយក៏ពេញចិត្តជាមួយនឹងសេរីភាពដែលការងារបច្ចុប្បន្ននេះ ផ្តល់ឲ្យនាង។
សុថា អាយុ២៣ឆ្នាំ មកពីខេត្តព្រៃវែង
សុថា ធ្វើការងារជាកម្មការិនីកាត់ដេរ ក្នុងរោងចក្រកាត់ដេរមួយ ដោយទទួលបានប្រាក់ឈ្នួល ៥៥ដុល្លារ ក្នុងមួយខែ គិតរហូតមកដល់ពេលរោងចក្របិទទ្វារ នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ។ បន្ទាប់ពីនាងត្រូវបានគេបញ្ឈប់ពីការងារ នាងបានមករស់នៅជាមួយគ្រួសាររបស់នាងក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ហើយរកការងារបានធ្វើជាអ្នករត់តុ។ ដំបូងឡើយ នាងមិនបានបម្រើសេវាផ្លូវភេទនោះឡើយ ហើយទទួលបានបានការពារពីម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន ដែលមិនអនុញ្ញាតឲ្យនាងអ្គុយកំដរភ្ញៀវឡយ។ ប៉ុន្តែដោយសារប្រាក់ខែនាងតិច បានត្រឹមតែ ២៥ដុល្លារក្នុងមួយខែ ទីបំផុតនាងបានសម្រេចចិត្តបម្រើសេវាផ្លូវភេទទៅឲ្យភ្ញៀវម្នាក់ ត្រឹមតែម្តងបាន ១០០ដុល្លារ។
បច្ចុប្បន្ននេះ នាងធ្វើការងារនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ជាអ្នកង្គុយកំដរភ្ញៀវ ដោយនាងទទួលបាន ៤០ដុល្លារក្នុងមួយខែ (រួមទាំងប្រាក់ធី) បូករួមជាមួយនឹងការងារបម្រើសេវាផ្លូវភេទជាប្រចាំ ឥលូវនេះ សុថា រកបានប្រហែលជា ២០០ដុល្លារក្នុងខែ។ ខណៈពេលដែលនាងទទួលស្គាល់ថា ការងារកាត់ដេរមានការលំបាកជាងការងារបច្ចុប្បន្នរបស់នាង ជាអ្នកអង្គុយកំដរភ្ញៀវ ហើយនាងអណិតសង្សាររបស់នាង ដែលមិនដឹងថា នាង ជាអ្នកបម្រើសេវាកម្មផ្លូវភេទ។ បើទោះបីជា សុថា បានប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យជាមួយភ្ញៀវក៏ដោយ ក៏នាងប្រើស្រោមអនាម័យតែម្តងម្កាលប៉ុណ្ណោះ ជាមួយសង្សាររបស់នាង ហើយនឹងមិនដែលពិនិត្យរកមើល ជំងឺកាមរោគឡើយ ។ នៅពេលមួយ ពេលដែលនាងធ្វើការងារជាអ្នករត់តុ សុថា ត្រូវភ្ញៀវម្នាក់ ដែលចង់រួមភេទជាមួយនាង បានភ្ជង់នាងជាមួយនឹងកាំភ្លើង។ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏នេះមិនអាចរារាំងនាងមិនឲ្យធ្វើការងារបម្រើសេវាផ្លូវភេទនេះដែរ។
អនុសាសន៍
លទ្ធផលទទួលបានពីការសិក្សានេះ និងការសិក្សាដទែទៀត បង្កើតបានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់អនុសាសន៍ខាងក្រោម៖
(១) ចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការមួយប្រឆាំងនឹងអំពើហិង្សា និងការរំលោភបំពានផ្សេងទៀត នៅក្នុងវស័យកម្សាន្តសប្បាយ និងឲ្យម្ចាស់ និងអ្នកគ្រប់គ្រងកន្លែងកម្សាន្តសប្បាយទទួលខុសត្រូវចំពោះការរំលោភបំពានទាំងនេះ ។ នេះគឺដោយសារតែមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងច្បាស់លាស់ និងសំខាន់ រវាងការបៀតបៀន និងលក្ខខ័ណ្ឌការងារប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ ជាមួយនឹងកំណើនភាពងាយរងគ្រោះដោយសារមេរោគអេដស៍ នៅតាមគ្រឹះស្ថានកម្សាន្តសប្បាយនានា។
(២) បង្កើតសម្ភារៈអប់រំផ្សព្វផ្សាយដែលឆ្លើយតបចំពោះភាពងាយរងគ្រោះដែលបានលើកឡើង នៅក្នុងរបាយការណ៍នេះ ហើយធ្វើការផ្សព្វផ្សាយសម្ភារៈទាំងនេះទៅតាមកន្លែងធ្វើការងារនានា អ្នកគ្រប់គ្រងដែលជាគោលដៅ អ្នកបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយ និងអតិថិជនរបស់ពួកគេ។ សម្ភារៈអប់រំផ្សព្វផ្សាយបែបនេះ គួរគ្របដណ្តប់លើបញ្ហា ដែលពាក់ព័ន្ធជាមួយសិទ្ធិ ជាមូលដ្ឋានរបស់អ្នកបម្រើសេវាដូចជា ប្រាក់ឈ្នួលសមរម្យ, (ការដោះស្រាយ) បញ្ហាអសមត្ថភាពយេនឌ័រ និងការចូលរួមជាសមាជិកសហជីព។
(៣) ដក់បញ្ចូលគ្រឹះស្ថានកម្សាន្តសប្បាយចូលទៅក្នុងការអនុវត្តតាមប្រកាសខេខ ០៨៦ (អនុវត្តច្បាប់) ស្បីពីការបង្កើតគណៈកម្មាធិការអេដស៍ នៅតាមសហគ្រាស និងគ្រឹះស្ថាននានា និងការបង្ការមេរោគអេដស៍ របស់អ្នកបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយ ។
(៤) បង្កើតដំណើរការផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណ សម្រាប់គ្រឹះស្ថានកម្សាន្តសប្បាយ ដោយដាក់បញ្ចូលនូវលក្ខខណ្ឌជាមូលដ្ឋាន ដើម្បីឲ្យនិយោជកធ្វើការអនុវត្ត និងអនុលោកតាម។
(៥) បង្កើតការពិនិត្យតាមដានត្រីភាគី ដើម្បីធ្វើការត្រួតពិនិត្យលក្ខខ័ណ្ឌ នៅតាមគ្រឹះស្ថានកម្សាន្តសប្បាយឲ្យបានទៀងទាត់ ដោយធ្វើការងារក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយក្រសួងទេសចរណ៍ នាយកដ្ឋានពេទ្យការងារ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ សមាគមនិយោជក និងសហជីព។
(៦) ពង្រឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងតស៊ូមតិ ដើម្បីអនុវត្តក្រឹត្យលេខ ០៦៦ ស្តីពីការអនុវត្តកម្មវិធីប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យ ១០០% នៅតាមគ្រឹះស្ថានកម្សាន្តសប្បាយ ។ ទាក់ទិននឹងគោលបំណងនេះ ក្រឹត្យនេះត្រូវពិចារណាលើបរិបទពិសេសនៃការងារបម្រើសេវាផ្លូវភេទ នៅតាមកន្លែងកម្សាន្តសប្បាយ ដូចជា ការដែលអ្នកបម្រើសេវាផ្លូវភេទ មិនប្រើស្រោមអនាម័យជាមួយភ្ញៀវជាប្រចាំ និងដៃគូមិនមែនជាភ្ញៀវ ជាដើម។
(៧) សម្របសម្រួលឲ្យដៃគូត្រីភាគីមានតួនាទីឆ្លើយតបចំពោះភាពចំពោះភាពងាយរងគ្រោះសំខាន់ៗ នៅក្នុងវិស័យកម្សាន្តសប្បាយ។ សហជីបគួរពិចារណាធ្វើការងារជាដៃគូ ជាមួយនឹងសមាគមអ្នកបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយ ដែលជាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីផ្តើមធ្វើការងារផ្តោតលើបញ្ហាសុខភាព និងសុវត្ថិភាពនៅកន្លែងធ្វើការងារជាមូលដ្ឋាន និងការទទួលបានសន្តិសុខសង្កម ការពង្រឹងភាពជាដៃគូរវាងសមាគម និងសហជីព គឺជាជំហានដ៏សំខាន់មួយ ដើម្បីកែលំអលក្ខខ័ណ្ឌសុខភាព និងសុវត្ថិភាពរបស់អ្នកបម្រើសេវាកម្សាន្តសប្បាយ៕ |